İcra ve İflas Kanununun Şikayet ve şartlar başlıklı 16. maddesi şu şekildedir:
(1)” Kanunun hallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzere icra ve iflâs dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hâdiseye uygun bulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikâyet olunabilir. Şikâyet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içinde yapılır. Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikâyet olunabilir.
(2)Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikayet olunabilir.”
– Buna göre İcra takibine ilişkin işlemlerin yürütülmesi sırasında icra müdürlüklerince yapılan, kanuna aykırı olan veya olaya uygun olmayan işlemlere karşı güncel hukuki menfaati bulunan kimseler şikayete konu işlemi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içerisinde şikayette bulunabilir.
-Yine aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ise; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hallerinde hukuki menfaati zedelenen kimse süresiz şikayet hakkına sahiptir.
SÜRE:
Yukarıda bahsi geçen, kanuna aykırı olan veya olaya uygun olmayan işlemlere karşı öngörülmüş 7 günlük süre hak düşürücü niteliktedir ve menfaat sahibinin söz konusu işlemi öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
YETKİLİ ve GÖREVLİ MAHKEME:
İİK’nın 4. maddesi gereğince, takip hangi icra dairesinden başlamış ise bu takiple ilgili itiraz ve şikayetler, takibin yapıldığı yer icra müdürlüğünün bağlı olduğu icra mahkemesinde çözümlenir. Bu husus, kamu düzenine ilişkin, kesin yetki niteliğindedir.
ŞİKAYET EDEN ve ŞİKAYET OLUNAN:
Şikayetçi, söz konusu işlem dolayısı ile güncel hukuki menfaati zedelenmiş olan dosya tarafı yahut üçüncü şahıs olabilir. Burada mühim olan hukuki menfaat sahibi olunmasıdır.
Şikayet olunan taraf ise; icra müdürlüğünce yapılan işlem menfaatine olan taraftır. Burada her ne kadar usule aykırı işlemi tesis eden icra müdürlüğü ise de söz konusu şikayetin tarafı olarak icra müdürlüğü gösterilmez.
YARGILAMA USULÜ :
İcra ve İflas Kanununun 18. Maddesi yargılama usulü hakkındadır.
Buna göre icra mahkemesine arz edilen hususlar ivedi işlerden sayılır ve bu işlerde basit yargılama usulü uygulanır.
Aksine hüküm bulunmayan hâllerde icra mahkemesi, şikâyet konusu işlemi yapan icra dairesinin açıklama yapmasına ve duruşma yapılmasına gerek olup olmadığını takdir eder; duruşma yapılmasını uygun gördüğü takdirde ilgilileri en kısa zamanda duruşmaya çağırır ve gelmeseler bile gereken kararı verir.
Duruşma yapılmayan işlerde icra mahkemesi, işin kendisine geldiği tarihten itibaren en geç on gün içinde kararını verir.
Duruşmalar, ancak zorunluluk hâlinde ve otuz günü geçmemek üzere ertelenebilir.
AV. ARB. NAZLICAN KARADUMAN